![\"\"](\"https:\/\/group-bial.com\/wp-content\/uploads\/2019\/02\/kettell.jpg\")
<\/p>\nW umys\u0142ach wi\u0119kszo\u015bci ludzi ezoteryzm i nauka stoj\u0105 po przeciwnych stronach barykady. S\u0142owo \u201ebarykady\u201d nie zosta\u0142o wybrane przypadkowo, poniewa\u017c mo\u017cna znale\u017a\u0107 liczne przyk\u0142ady konflikt\u00f3w mi\u0119dzy przedstawicielami tych \u015bwiatopogl\u0105d\u00f3w. Ten rodzaj podzia\u0142u jest nieod\u0142\u0105czny we wsp\u00f3\u0142czesnym spo\u0142ecze\u0144stwie. Niekt\u00f3re systemy d\u0105\u017c\u0105 do samodzielnego okre\u015blenia, co jest prawd\u0105, a co zniekszta\u0142ceniem, dewaluuj\u0105c jednocze\u015bnie pogl\u0105dy innych system\u00f3w. Ale czy taki roz\u0142am jest nieunikniony? Czy istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 dialogu? Czy mo\u017cemy w zasadzie m\u00f3wi\u0107 o jakimkolwiek zorientowanym na nauk\u0119 podej\u015bciu do ezoteryki?<\/p>\n
To bardzo trudne pytanie, na kt\u00f3re trudno jest powierzchownie odpowiedzie\u0107. Nie podejm\u0119 si\u0119 teraz dyskusji na temat tego, dlaczego ezoteryzm jest niezb\u0119dny w nauce, poniewa\u017c jest to zbyt przedwczesny temat. Proponuj\u0119 zastanowi\u0107 si\u0119, co ezoteryzm mo\u017ce zapo\u017cyczy\u0107 od wsp\u00f3\u0142czesnej nauki i jakie korzy\u015bci mo\u017cna uzyska\u0107 z takiej syntezy system\u00f3w.<\/p>\n
<\/p>\n
M\u00f3wi\u0105c o wsp\u00f3\u0142czesnym ezoteryce, nie nale\u017cy przemilcza\u0107 istniej\u0105cych w nim problem\u00f3w. Bez wzgl\u0119du na to, jak nauka odnosi si\u0119 do mistyk\u00f3w, wr\u00f3\u017cbit\u00f3w, medi\u00f3w i jasnowidz\u00f3w, nigdzie nie znikn\u0105 i b\u0119d\u0105 nadal przyci\u0105ga\u0107 ludzi. Na r\u00f3\u017cnych etapach historycznych i w r\u00f3\u017cnych kulturach ezoteryzm albo ukrywa\u0142 si\u0119 pod ziemi\u0105, potem wysuwa\u0142 si\u0119 na pierwszy plan i przyci\u0105ga\u0142 uwag\u0119. Dzi\u015b trudno jest prze\u017cy\u0107 tydzie\u0144 bez napotkania gdzie\u015b pewnych ezoterycznych tre\u015bci. Mog\u0105 to by\u0107 media, Internet, w\u0142asny kr\u0105g spo\u0142eczny, gdzie kto\u015b z Twoich znajomych lub znajomych przeczyta\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 ezoteryczn\u0105 lub poszed\u0142 na konsultacj\u0119 z konkretn\u0105 praktyk\u0105 mistyczn\u0105. To modny motyw, ekscytuj\u0105cy motyw, uwodzicielski motyw, obok kt\u00f3rego trudno przej\u015b\u0107 oboj\u0119tnie. I oczywi\u015bcie wielu ezoteryk\u00f3w i udaj\u0105cych takich ludzi doskonale zdaje sobie z tego spraw\u0119.<\/p>\n
Popularno\u015b\u0107 tematu, pomimo sprzeczno\u015bci w nazwie (doktryna nie jest dla wi\u0119kszo\u015bci), sprawi\u0142a, \u017ce \u200b\u200bwsp\u00f3\u0142czesny ezoteryzm sta\u0142 si\u0119 egzoteryczny, a zatem dost\u0119pny prawie dla ka\u017cdego. Ale w przeciwie\u0144stwie do innych system\u00f3w wiedzy, kt\u00f3re maj\u0105 swoje w\u0142asne standardy i wsparcie, wsp\u00f3\u0142czesny ezoteryzm czasami przypomina \u201erynek trolli\u201d, na kt\u00f3rym mo\u017cna si\u0119 zgubi\u0107, sta\u0107 si\u0119 ofiar\u0105 oszustwa lub naprawd\u0119 kupi\u0107 co\u015b warto\u015bciowego.<\/p>\n
Tak samo jest z literatur\u0105 ezoteryczn\u0105. Jest paradoks. Im starsza praca, tym wi\u0119ksze prawdopodobie\u0144stwo znalezienia w niej odniesie\u0144 do innych autor\u00f3w. Wsp\u00f3\u0142cze\u015bni pisarze ezoteryczni zdaj\u0105 si\u0119 celowo odmawia\u0107 umieszczania link\u00f3w do prac swoich koleg\u00f3w, cz\u0119sto powtarzaj\u0105c to, co zosta\u0142o powiedziane setki lat temu, ale we w\u0142asnej interpretacji wywo\u0142uj\u0105c efekt uszkodzonego telefonu. Oczywi\u015bcie, aby umie\u015bci\u0107 linki w tek\u015bcie, trzeba najpierw przejrze\u0107 ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 literatury na ten temat, aby dowiedzie\u0107 si\u0119, co koledzy pisali na ten temat w przesz\u0142o\u015bci. To \u017cmudna praca, kt\u00f3rej wi\u0119kszo\u015b\u0107 autor\u00f3w nie wykonuje. A to nie mo\u017ce nie wp\u0142ywa\u0107 na jako\u015b\u0107 takiej literatury.<\/p>\n
W takich chwilach \u017cal mi niedo\u015bwiadczonego czytelnika ezoterycznego. Poruszanie si\u0119 w tak r\u00f3\u017cnorodnych \u017ar\u00f3d\u0142ach literackich wydaje si\u0119 po prostu niemo\u017cliwe. S\u0105 dzie\u0142a klasyczne, s\u0105 autorzy, kt\u00f3rzy powtarzaj\u0105 klasyk\u0119 ze znacznym zniekszta\u0142ceniem i profanacj\u0105 oryginalnego pomys\u0142u, s\u0105 te\u017c ksi\u0105\u017cki szczerze toksyczne, po kt\u00f3rych przeczytaniu niedo\u015bwiadczony czytelnik mo\u017ce dozna\u0107 powa\u017cnej krzywdy psychicznej, je\u015bli powa\u017cnie traktuje to, co czyta .<\/p>\n
Sp\u00f3jrzmy na t\u0119 ca\u0142\u0105 sytuacj\u0119 oczami naukowca. W nauce prawa i regu\u0142y gry s\u0105 zupe\u0142nie inne. Twoje badania nie zostan\u0105 opublikowane, je\u015bli nie przeprowadzisz dog\u0142\u0119bnej analizy literatury, nie umie\u015bcisz w tek\u015bcie link\u00f3w, nie uzasadnisz swojego punktu widzenia i nie potwierdzisz go zgodnie z zasadami nauki, w kt\u00f3rej Praca. Naukowcy s\u0105 zorganizowani w spo\u0142eczno\u015bci, poniewa\u017c nauka jest przedsi\u0119wzi\u0119ciem czysto zbiorowym. Istnieje wieloetapowy system kontroli i weryfikacji informacji prezentowanych przez kolejnego naukowca. Oczywi\u015bcie, maj\u0105c takie do\u015bwiadczenie, cz\u0142owiek nauki tylko prychnie z pogard\u0105, gdy spojrzy na ezoteryzm.<\/p>\n
Dzi\u015b powszechnie przyjmuje si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wnym powodem konfliktu mi\u0119dzy naukowcami a ezoterykami s\u0105 kwestie racjonalno\u015bci. Ale wydaje mi si\u0119, \u017ce jest to ju\u017c drugorz\u0119dna z\u0142o\u017cono\u015b\u0107. Podstaw\u0105 konfliktu jest w\u0142a\u015bnie spos\u00f3b sformalizowania ich dzia\u0142a\u0144. Obraz \u015bwiata (lub ontologia) z pewno\u015bci\u0105 ma znaczenie. Jest jednak formowana i przekszta\u0142cana na podstawie epistemologii lub metod, za pomoc\u0105 kt\u00f3rych cz\u0142owiek uzyskuje fakty i je weryfikuje. Wydaje mi si\u0119, \u017ce g\u0142\u00f3wnym problemem ezoteryzmu jest brak jego w\u0142asnej epistemologii, co powoduje, \u017ce jest on odrzucany i pogardzany przez wielu tradycyjnych naukowc\u00f3w.<\/p>\n
Ci przedstawiciele nauki, kt\u00f3rych ezoterykom uda\u0142o si\u0119 dog\u0142\u0119bnie rozgniewa\u0107, proponuj\u0105 w warunkach eksperymentu naukowego sprawdzenie pewnych ezoterycznych stwierdze\u0144. Wynik okazuje si\u0119 katastrofalny, poniewa\u017c konieczne jest dok\u0142adne przepisanie procedury, okre\u015blenie metod i kontroli, poniewa\u017c ezoteryczne zjawisko cudownie ulatnia si\u0119. Naukowiec triumfalnie deklaruje, \u017ce ezoteryzm jest u\u0142ud\u0105, a wszyscy, kt\u00f3rzy go popieraj\u0105, to albo szarlatani, albo osoby chore psychicznie. Ale czy mo\u017cna zweryfikowa\u0107 przepisy jednej nauki metodami innej? Cz\u0119\u015bciowo mo\u017cliwe, ale obraz mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 zniekszta\u0142cony. Nikomu nigdy nie przysz\u0142oby do g\u0142owy sprawdzanie praw chemii metodami historii, poniewa\u017c one po prostu nie s\u0105 do tego przeznaczone. Naukowcy, kt\u00f3rzy pr\u00f3buj\u0105 \u201esprawdzi\u0107\u201d ezoteryzm z zewn\u0105trz, nie rozumiej\u0105c w nim niczego, nie mog\u0105 doj\u015b\u0107 do sprostowania wniosk\u00f3w na temat jego istoty. Sami ezoterycy nie s\u0105 szczeg\u00f3lnie zainteresowani tak\u0105 prac\u0105, kontynuuj\u0105c swoj\u0105 praktyk\u0119 w zwyk\u0142ej tradycji. Ale nie wszystkim ezoterykom podoba si\u0119 obecny stan rzeczy.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/group-bial.com\/wp-content\/uploads\/2021\/10\/11b-2.jpg\")
<\/p>\n
Je\u015bli ezoteryzm rozwinie sw\u00f3j w\u0142asny kierunek naukowy, to moim zdaniem b\u0119dzie to trend mniejszo\u015bciowy. S\u0105 to ludzie, kt\u00f3rzy chc\u0105 krytycznie interpretowa\u0107 swoj\u0105 praktyk\u0119, kt\u00f3rzy widz\u0105 w ezoteryzmie dziwaczn\u0105 mieszank\u0119 cennych prawd i patologii psychiatrycznej, kt\u00f3rzy czuj\u0105 si\u0119 ura\u017ceni, gdy naukowcy z dum\u0105 o\u015bwiadczaj\u0105, \u017ce wszelki ezoteryzm jest b\u0142\u0119dem my\u015blenia. S\u0105 to praktycy, kt\u00f3rzy chc\u0105 kolegialno\u015bci i pomocy w swojej pracy, ale nie mog\u0105 znale\u017a\u0107 w\u0142a\u015bciwie zorganizowanej spo\u0142eczno\u015bci ezoterycznej, kt\u00f3ra kierowa\u0142aby si\u0119 w\u0142asnymi zasadami etycznymi. S\u0105 to ludzie, kt\u00f3rzy maj\u0105 do\u015b\u0107 kupowania kolejnej ezoterycznej ksi\u0105\u017cki i ponownego czytania tego samego, ale pod obfitym opatrunkiem psychologicznej rekompensaty autora.<\/p>\n
Naukowo zorientowany kierunek w ezoteryce wcale nie jest konieczny, aby wezwa\u0107 wszystkich ezoteryk\u00f3w do odpowiedzialno\u015bci i dyscypliny. Naiwno\u015bci\u0105 jest wierzy\u0107, \u017ce co\u015b takiego mo\u017ce si\u0119 zdarzy\u0107 w zasadzie. Historyczne do\u015bwiadczenie subkultury ezoterycznej pozwala jej, niczym kameleon, szybko przystosowa\u0107 si\u0119 do kolejnej epoki historycznej i z powodzeniem w niej przetrwa\u0107. Ten kierunek jest niezb\u0119dny tej niewielkiej grupie praktyk\u00f3w, kt\u00f3rzy chc\u0105 si\u0119 rozwija\u0107, ale wyczerpali mo\u017cliwo\u015bci swojej niszy kulturowej. Wtedy pomocy nale\u017cy szuka\u0107 w do\u015bwiadczeniu innych system\u00f3w \u015bwiatopogl\u0105dowych.<\/p>\n
Moim zdaniem ezoteryzm wymaga przede wszystkim konceptualizacji. Mamy ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 rozproszonych, krytycznie nierozs\u0105dnych do\u015bwiadcze\u0144 ezoterycznych, kt\u00f3re nie zosta\u0142y jeszcze wbudowane w tradycj\u0119 tej czy innej szko\u0142y ezoterycznej. U\u017cytkownik us\u0142ug ezoterycznych zaczyna zadawa\u0107 pytania, na kt\u00f3re wielu ezoteryk\u00f3w po prostu nie potrafi odpowiedzie\u0107. I te pytania s\u0105 uzasadnione, poniewa\u017c z prawnego punktu widzenia cz\u0142owiek ma prawo wiedzie\u0107, za co p\u0142aci. I nie zadowalaj\u0105 go kwieciste wym\u00f3wki w duchu \u201eto tylko dla elity\u201d, chce zrozumia\u0142ego i pe\u0142nego szacunku dialogu.<\/p>\n
Chcia\u0142abym wierzy\u0107, \u017ce jest coraz wi\u0119cej praktyk\u00f3w i teoretyk\u00f3w ezoteryki, kt\u00f3rzy zastanawiaj\u0105 si\u0119 nad sam\u0105 mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wykorzystania w swojej pracy zdobyczy tradycyjnej nauki. Ka\u017cdy mo\u017ce przyczyni\u0107 si\u0119 do tego trendu. Oczywi\u015bcie zak\u0142ada to d\u0142ug\u0105 i drobiazgow\u0105 prac\u0119, ale rezultatem mo\u017ce by\u0107 to, \u017ce w ch\u00f3rze ezoterycznym zabrzmi g\u0142os, kt\u00f3ry b\u0119dzie m\u00f3wi\u0142 z szacunkiem, poprawnie i wyra\u017anie o ezoteryce w taki spos\u00f3b, aby m\u00f3c przekroczy\u0107 stworzony podzia\u0142 mi\u0119dzy ezoteryk\u0105 i inne systemy wiedzy.<\/p>\n
Henadzi Bialiauski<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
W umys\u0142ach wi\u0119kszo\u015bci ludzi ezoteryzm i nauka stoj\u0105 po przeciwnych stronach barykady. S\u0142owo \u201ebarykady\u201d nie zosta\u0142o wybrane przypadkowo, poniewa\u017c mo\u017cna … <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1553,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[25,25,25,25,25,25,25,25,25,25,25,25,25,25,25,25,25,25],"tags":[],"table_tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1551"}],"collection":[{"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1551"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1551\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1559,"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1551\/revisions\/1559"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1551"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1551"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1551"},{"taxonomy":"table_tags","embeddable":true,"href":"https:\/\/group-bial.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/table_tags?post=1551"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}